Çocuklar büyürken her yaş kendine özgü bir sınav getirir. Üç yaşında anneden ayrılıp kreşe başlamak, yedi yaşında okumayı öğrenmek ve yeni arkadaşlıklar kurmak, on üç yaşında bedenin ve duyguların hızla değiştiği ergenliğe adım atmak, on yedi yaşında ise geleceği belirleyecek sınavlara hazırlanmak. Çoğu çocuk bu basamakları ailesinin desteğiyle aşar. Bazen ise bir zorluk uzun sürer; uykuyu, okulu, arkadaşlıkları ya da evdeki huzuru etkilemeye başlar. Bu zorlukları birlikte aşmak için çocuklara, gençlere ve ailelere dört ayrı yol sunuyoruz.
Dört alanı tanımak
Oyun terapisi, kreş ve ilkokul çağındaki çocukların duygularını oyuncaklar, kum tepsisi, kuklalar ve resimlerle anlatmasına yardım eder. Yere atılıp ağlamalar, anneye yapışıp kalmalar, karanlık korkusu, yeni doğan kardeşe duyulan kıskançlık ve ayrılık ya da taşınma sonrası durgunluk, oyun odasında en sık karşılaştığımız konular arasındadır.
Ergen danışmanlığı, ortaokul ve lise çağındaki gençlerin kendi seslerini bulabildiği, söylediklerinin odadan dışarı çıkmayacağını bildiği bir görüşme alanıdır. Mutsuzluk, kaygı, arkadaşlık sorunları, zorbalık ve aileyle çatışmalar öne çıkan konulardır.
Aile ve ebeveyn danışmanlığı, sorunun tek bir çocukta değil aile içindeki ilişkilerde düğümlendiği durumlarda ya da anne babanın ortak bir dil kurmaya ihtiyaç duyduğu dönemlerde tercih edilir.
Okul uyumu ve sınav kaygısı çalışmaları, okul kapısından girmekte zorlanan çocuklara ve bildiğini sınavda gösteremeyen öğrencilere yöneliktir.
Çocuk ve ergen danışmanlığının beş adımı
- Anne babayla tanışma: Küçük çocuklarda ilk görüşme çocuk olmadan yapılır; gelişim, aile düzeni, okul ve sizi düşündüren konular dinlenir.
- Çocukla ya da gençle tanışma: Küçüklerle oyun odasında, gençlerle baş başa bir sohbette tanışılır.
- Yol haritası: Gözlemler aileyle paylaşılır, hedefler ve yöntem birlikte belirlenir.
- Çalışma ve ebeveyn görüşmeleri: Düzenli seansların yanında belirli aralıklarla anne babayla ayrıca buluşulur.
- Değerlendirme ve veda: İlerleme düzenli olarak gözden geçirilir; hedeflere ulaşıldığında süreç planlı bir vedayla tamamlanır.

Çocuğunuzu ilk görüşmeye hazırlamak
Küçük bir çocuk için yeni bir bina, yeni bir yüz ve bilmediği bir oda ürkütücü olabilir. Görüşme gününden önce ona, birlikte oyun oynayacağı ve dertlerini anlatabileceği bir ablayla ya da abiyle tanışacağını söyleyin; isterse en sevdiği oyuncağını yanına alabileceğini ekleyin. "Uslu durmazsan seni psikoloğa götürürüm" gibi cümleler ise ziyareti bir cezaya dönüştürür ve güveni baştan sarsar. Ergenlik çağındaki gençlere de görüşmeyi dayatmak yerine neden önemsediğinizi anlatın ve gün ile saati onunla birlikte seçin.
Anne babanın rolü
Çocuğun haftada bir saatlik seansı önemli bir başlangıçtır; ama asıl değişim, evde gördüğü tepkilerle kalıcı hâle gelir. Bu nedenle anne ve baba, sürecin seyircisi değil en önemli oyuncusudur. Ebeveyn görüşmelerinde sabah ve akşam rutinleri, evin kuralları, ekranın yeri ve kardeşler arası denge konuşulur. Bitkin düşmüş bir ebeveynin sabrı da kısalır; bu yüzden anne babaların kendilerine ayıracakları küçük zamanlar da bu görüşmelerin gündemindedir.
Yaşlara göre yaklaşım
Üç dört yaşındaki bir çocukla neredeyse bütün iş oyuncakların arasında ve anne babayla yapılan görüşmelerde yürür; bu yaşta kelimeler yetmez, oyun konuşur. Yedi sekiz yaşa gelindiğinde boya kalemleri, masal kitapları ve yüz ifadeli kartlar devreye girer; çocuk kızgınlığını, korkusunu ve üzüntüsünü ayırt etmeyi ve her biri için küçük bir çare bulmayı öğrenir. Ergenlikte görüşmeler bir yetişkin seansına yaklaşır, ama gencin kendini rahat hissettiği müzik, çizim ya da yürüyüş gibi yollara da yer açılır.
Okulla iş birliği
Çocuğun günün önemli bir bölümünü geçirdiği yer okuldur. Ailenin onayıyla öğretmen ve rehberlik servisiyle görüşüyor, çocuğun sınıftaki hâlini öğreniyor ve oturma yeri, ödev miktarı ya da sabah karşılama gibi küçük düzenlemeleri birlikte planlıyoruz. Gerektiğinde çocuk psikiyatrisi, özel eğitim ya da dil terapisi gibi başka bir desteğe ihtiyaç olduğunu düşünürsek, bunu gerekçesiyle birlikte aileye açıkça söylüyoruz.
İlk görüşmeden sonra
Değerlendirme tamamlandığında anne babayla ayrı bir görüşme yapıyor, gözlemlerimizi ve önerdiğimiz yolu ayrıntılı olarak anlatıyoruz. Bu yol bazen yalnızca birkaç ebeveyn görüşmesinden ve evde denenecek önerilerden oluşur; bazen de düzenli seanslarla birkaç ay süren bir çalışmayı içerir. Hangi sıklıkla buluşacağımızı ve ilerlemeyi nasıl izleyeceğimizi bu görüşmede birlikte kararlaştırıyoruz.
Ne zaman başvurmalı?
"Geçer" diye beklediğiniz bir durum aylardır sürüyorsa, çocuğunuzun uykusu ve iştahı değiştiyse, okuldan sık sık arıyorlarsa ya da ailede büyük bir değişim yaşandıysa bir görüşme yol gösterici olur. Çocuğunuzun kendini yaraladığını ya da ölümden söz ettiğini fark ederseniz ise randevu beklemeden aynı gün bir hekimle görüşün.
Sık sorulanlar
Çocuğuma psikoloğa gideceğini nasıl anlatmalıyım?
Bunu bir ceza değil, oyun oynayıp konuşabileceği bir buluşma olarak anlatın; gençlerle ise neden endişelendiğinizi dürüstçe paylaşın.
Görüşmelerde konuşulanları öğrenebilir miyim?
Genel gidişatı ve size düşen adımları her ebeveyn görüşmesinde konuşuyoruz; çocuğun bize emanet ettiği sözleri ise kendisiyle aramızda tutuyoruz.
Kardeşler de sürece katılabilir mi?
Gerektiğinde evet. Özellikle kardeş kıskançlığı ya da aile içi değişimlerde, kardeşin de katıldığı birkaç görüşme sürecin parçası olabilir.
Kaç yaşından itibaren çalışıyorsunuz?
Oyun odasında doğrudan çalışmaya genellikle üç yaş civarında başlıyoruz; daha küçük çocuklarda anne babayla görüşerek ilerliyoruz.
Bireysel Danışmanlık
EMDR
Bilişsel Davranışçı Terapi
Çift Terapisi
Oyun Terapisi
Ergen Danışmanlığı
Aile ve Ebeveyn Danışmanlığı
Okul Uyumu ve Sınav Kaygısı

